Wadmiddelsee?
| gearchiveerd onder: Politiek Boeit!HARLINGEN - In zijn nieuwjaarstoespraak sprak burgemeester Scheffer over het uitbreiden van de – door de Provincie Friesland – beoogde fusiegemeenten in noordwest Friesland in zuidelijke richting.
Door Ellert Nieveen - voorzitter D66 afdeling noordwest Friesland
Kimswerd, Zurich en de Kop van de Afsluitdijk. Dat van Witmarsum laat ik maar voor zijn rekening. Voor de gedachtevorming het volgende.
De grens van de nieuwe gemeente zou als volgt kunnen lopen. Gerekend vanaf de Kop van de Afsluitdijk, aan de zuidkant van de dijk, vanaf de voet, naar de noordhollandse Kop van de Afsluitdijk, daarna de waddendijk volgend, over de koppen van de havenmonden van Den Oever, Den Helder en Ten Brug op Texel, vervolgens de eilanden Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog geheel insluitend, langs de grens van het Duitse deel van het Wad weer aansluitend op de Waddendijk bij Lauwersoog, weer vanaf de voet van de dijk aan de landzijde richting Ferwerderadeel, op de grens met Het Bildt landinwaarts, zo Het Bildt insluitend, alsmede de gemeenten Menaldumadeel, Littenseradeel, Franekeradeel en Harlingen, en tussen Arum en Kimswerd door naar de snelweg die weer aansluit op de Kop van de Afsluitdijk. Het dorp Menaldumadeel met oostelijk daarvan gelegen gebieden naar Leeuwarden, zuidelijke delen van Littenseradeel naar de ten zuiden gelegen gemeente.
Kortom, om zo de Waddenzee volledig onder beheer van één gemeente te brengen. Dan komen ook alle boezemwaterafvoeren die lozen op de Waddenzee in één gemeente te liggen. En bijvoorbeeld alle vangstgebieden van garnalenvissers. En komen maritieme opleidingen van HBO, MBO en LBO (vmbo) in één gemeente te liggen. En uiteraard ook het Waddenerfgoed. Ik probeer hiermee ook duidelijk maken dat het bij gemeentelijke herindelingen NIET moet gaan over allerlei onderbuikgevoelens waar bestuurlijk niemand wat mee kan.
De aanleiding voor gemeentelijke herindeling is de behoefte om kennis, vermogen en – inderdaad – macht te bundelen ten behoeve van de inwoners in het gebied. De ontwikkeling naar grotere bestuurlijke eenheden is al tientallen jaren aan de gang. Waren er in 1840 nog 1220 gemeenten in Nederland, in 2009 nog maar 441. In het maatschappelijk leven gaat het niet anders. Bedrijven fuseren of worden opgekocht. Het moet efficiënter wat noopt tot investeringen die alleen terug te verdienen zijn met grote aantallen. Je kan als bedrijf wel klein blijven, maar je voortbestaan is dan wel erg afhankelijk van wat anderen je als kruimels willen gunnen. Dat geldt dus ongeveer ook zo voor gemeenten.
Er zit echter wel een risico aan deze ontwikkeling. Als een bedrijf 10 of 20 x groter groeit, zijn er andere bestuurders nodig met andere kwaliteiten. Dat is in gemeenteland niet anders. De politieke partijen in het werkgebied van de nieuwe gemeente zouden zich moeten afvragen of de door hen op verkiesbare plaatsen te zetten toekomstige bestuurders wel in voldoende mate voorzien zijn van deze nieuwe kwaliteiten. En hoe moet worden gecommuniceerd met de leden van de gefuseerde afdelingen. Of zouden deze problemen nu juist de reden zijn om niet te willen fuseren? En de nieuwe gemeentenaam? Wadmiddelsee?
Ellert Nieveen, voorzitter D66 afdeling noordwest Friesland, waaronder de gemeenten Vlieland, Terschelling, Harlingen, Franeker en Menaldumadeel vallen. Al een jaar of 20.




D'66 voorzitter Nieveen is voorstander van het verdwijnen van Harlingen in een grote Noord West gemeente. Dat is vooralsnog niet mijn voorkeur, maar ik ben altijd bereid de argumenten van anderen tot mij te nemen. Dat is in dit geval niet erg voedzaam.
De heer Nieveen gooit een rekenkundig argument in de strijd. In 1840 waren er nog 1220 gemeenten en in 2009 nog maar 411. Hij suggereert dat voortzetting van deze rekenkundige reeks logisch is. Hij vergeet dat de onvermijdelijke uitkomst dan 1 is. Eén Nederlandse gemeente, logisch toch, de sublieme bundeling van kennis, vermogen en macht, precies zoals meneer Nieveen wil. Nou hebben we die gemeente toevallig al en die heet Koninkrijk der Nederlanden. Maar goed, dat is de logica van het rekenkundige argument van D'66.
Vervolgens zal in die ene gemeente Nederland echter de wens ontstaan om die gemeente in kleine partjes op te delen, om allerlei praktische, bestuurlijke en democratische redenen. En die partjes moeten dan een naam hebben. Ik stel voor: we noemen die partjes gemeenten.
Om een lang verhaal kort te maken: het is natuurlijk handiger om die fusieweg niet te blijven bewandelen.
Dat de heer Nieveen in zijn derde hoofdalinea de Waterschappen blijkbaar opheft constateer ik alleen even in het voorbijgaan. Waarom het beter is de hele Waddenzee in één (gedrochtelijke) gemeente onder te brengen dan in één provincie laat ik voor het moment ook maar even passeren. Dat hij nergens de logische conclusie trekt dat een provincie met een klein aantal grote gemeenten er onder een waterhoofd is, idem dito.
De heer Nieveen vindt dat we een voorbeeld moeten nemen aan het bedrijfsleven: groot, groter, grootst. Dat is de weg, ook voor gemeenten. Hij vergeet voor het gemak wat we de afgelopen tientallen jaren al zo vaak gezien hebben: dat die grote bedrijven op een gegeven moment zich juist weer opsplitsen, onderdelen afstoten of domweg imploderen. Zoals hij ook vergeet dat in bijvoorbeeld de zorg en het onderwijs de mantra groot, groter, grootst alweer op z'n retour is omdat de nadelen daar inmiddels evident zijn geworden.
Volgens de heer Nieveen leveren de (andere) politieke partijen niet voldoende gekwalificeerde politici voor een toekomstige grote gemeenteraad. Door het volgen van de Harlinger politiek kan ik dat deels een beetje meevoelen, maar ik zou niet weten waarom je in kleinere gemeenten niet net zo kritisch moet zijn. Bovendien is het een gotspe. De impliciete boodschap is namelijk dat D'66 het wel kan, die is er als bovengemeentelijke afdeling al op voorbereid. Dat is wel een beetje om te lachen hoor, of is het om te huilen?. Doet de heer Nieveen wel eens aan evaluatie van het niveau van de inbreng van zijn partij in de lokale politiek? Zowel in zijn afdeling Noordwest Friesland als landelijk? Heeft hij wel eens bekeken hoeveel wethouders en Raadsleden (incl. lijstaanvoerders) van D'66 het veld moesten ruimen wegens totale politieke gewichtloosheid? Ook, of juist, in grote gemeenten.
Daarbij: als een raadslid of wethouder in een kleine(re) gemeente te licht is of fouten maakt dan zijn de gevolgen veelal minder ernstig dan wanneer het in een grote gemeente speelt.
Vol trots meldt de heer Nieveen dat zijn D'66-afdeling al een jaar of 20 vele noordwestelijke gemeenten omvat. In de trant van: kijk ons eens het goede voorbeeld geven. Maar zou het niet gewoon zo zijn dat D'66 er al 20 jaar niet in slaagt voldoende aanhang te verwerven om er in al die gemeenten een zelfstandige afdeling op na te houden? Zoals in de Noordhollandse Noordkop, waar D'66 ook nooit van de grond kwam en pas na een gemeentelijk fusie er in slaagde een klein afdelinkje voor 4 (voormalige) gemeenten op te zetten.
Laten we eens een beetje cynisch zijn: de heer Nieveen weet dat in grote fusiegemeenten lokale partijen, die in onze streken redelijk groot zijn, het moeilijk zullen krijgen. Hij zal er toch niet op rekenen een flink deel van die kiezers, die niet zullen willen overstappen naar een van de gevestigde partijen (PvdA, CDA, VVD) naar D'66 te kunnen lokken?
Wim Wildeboer, secretaris Frisse Wind Harlingen, waaronder de plaatsen Harlingen, Midlum en Wijnaldum vallen. Al een jaar of 2. Als u in Franeker , Menaldum of elders een afdeling van FW wilt oprichten bent u welkom voor een gesprek daarover.